1-тарау: Қамқорлық алушыларды түсіну

◆ Қарттарға өтемақы

Экономикалық өтемақы: көлік құралдары, саябақтар, мұражайлар және т.б. пайдалану ақысын төмендету
Институционалдық өтемақы: ұлттық зейнетақы, ұлттық денсаулық сақтау сақтандыруы және т.б.
Саяси өтемақы: Ата-аналар күні (8 мамыр), Қарттар күні (2 қазан) белгілеп мерекелеу

2-тарау: Қартаю кезеңінің ерекшеліктері

◆ Қартаю кезеңінің физикалық ерекшеліктері

Жасушалардың қартаюы: сүйектер мен бұлшықеттер атрофияға ұшырап, арқа бүгіледі, бойы қысқарады, тері астындағы май азаяды, бүкіл дене арықтайды және әжімдер көбейеді, негізгі метаболизм жылдамдығы төмендейді
Иммунитеттің төмендеуі: жасырын аурулар пайда болады немесе ауру туындаған жағдайда жағдай күрт нашарлап, өлімге әкелуі мүмкін.

◆ Қартаю кезеңінің физикалық ерекшеліктері

Қалдық қабілеттің төмендеуі (күнделікті өмірді орындау қабілетінің төмендеуі): дене тіндерінің қалдық қабілеті төмендейді, бейімделу қабілеті төмендеп, күнделікті өмірде қиындықтар туындауы мүмкін
Қалпына келу қабілетінің төмендеуі: созылмалы ауруы бар қарттар басқа асқынуларға оңай ұшырайды, тіпті болмашы себептен де ауыр жағдайға жетуі мүмкін.

◆ Қартаю кезеңінің физикалық ерекшеліктері

Қайтымсыз прогресс: қартаю біртіндеп жүретін прогрессивті процесс және адамның күшімен қартаюдың алдын алу мүмкін емес.

◆ Қартаю кезеңінің психологиялық ерекшеліктері

Депрессияға бейімділіктің артуы: ұйқысыздық, тәбеттің төмендеуі, салмақ жоғалту сияқты физикалық белгілерді шағымдану, есте сақтау қабілетінің төмендеуі, қызығушылық пен ынтаның жоғалуы сияқтыларды бастан кешіру.
Интроверттіктің артуы: әлеуметтік белсенділіктің төмендеуі, басқалармен кездесуден қашу, интроверттік мінез
Сақтықтың артуы: жас ұлғайған сайын сұраққа жауап беру-бермеуді ойлау немесе жауап бере алмау, кейде бейтараптық сақтау. Өзіне деген сенімнің төмендеуі, шешім қабылдау немесе әрекет баяулау және барлық істе сақ болу
Қаттылықтың артуы: әдеттегі көзқарастарды ұстану, икемсіздік, өзгерістерді ұнатпау, қиын істерден қашу, жаңа тәсілдерге қарсылық
Өмірді еске түсіру тенденциясы: жинақталған эмоцияларды шешу, сәтсіздіктер мен көңілсіздіктерге сабырлы болу.

Таныс заттарға деген сүйіспеншілік

Мұра қалдыру тенденциясы: осы дүниеге келгенін кейінгі ұрпаққа із қалдыруға ұмтылу. Өзінің құнды өмір сүргенін мойындауды қалау.
Тәуелділіктің артуы: рөлдерін жоғалтуына байланысты экономикалық тәуелді болу.

◆ Қартаю кезеңінің әлеуметтік ерекшеліктері

Рөлдің жоғалуы: зейнетке шығу салдарынан әлеуметтік рөлді жоғалтумен қатар, отбасы ішінде де басшы және ана рөлін жоғалтып, психологиялық тұрғыдан қысылу.
Экономикалық кедейлік

⇒ Байланыстың жоғалуы: байланыс азаяды немесе жойылады.

⇒ Әлеуметтік қатынастардың қысқаруы: жұмыстан шыққаннан кейін әлеуметтік қатынастар да азаяды.

3-бөлім Отбасылық қатынастардың өзгеруі және қарттарды күту

◆ Отбасылық қатынастардың өзгеруі

Ата-ана - бала қатынасы: Бос ұя синдромы- балалар дербес болып үйден кеткеннен кейін ата-аналардың бастан кешіретін қайғысы, жалғыздығы және жоғалту сезімін білдіреді.
Өзгертілген кеңейтілген отбасы: үйленген балалар қарт ата-аналармен жақын жерде тұрып, балалардың қамқорлығын алатын отбасы түрі.

※ Отбасы түрі мәселесі шыққан жағдайда жауап әдетте өзгертілген кеңейтілген отбасы

◆ Қарттарды күтудің шешу жолдары (қазіргі қоғамдағы отбасылық қатынастардың өзгеруі)

Қарттарды күту үшін мемлекеттік/жеке күтімнің екеуі де қажет

⇒ Мемлекеттік: мемлекет, қоғам қолдау көрсетеді мысалы қарттарға әлеуметтік қызметтер, қарттардың ұзақ мерзімді күтімі сақтандыру жүйесі

⇒ Жеке: қарттың өзі немесе отбасы күтеді

Мемлекет басқаратын қарттар әл-ауқаты саясатын күшейту: ұлттық зейнетақы, негізгі зейнетақы, қарттардың ұзақ мерзімді күтімі сақтандыру жүйесі және т.б. ( мемлекеттік үлес артады )

4-тарау: Алушыға бағытталған қамқорлық

◆ Қамқорлық тәжірибесінің 4 қағидасы

Бетпе-бет келу: көзбен қарап, 2 секунд ішінде сәлемдесу немесе сөйлеу.
Сөйлеу:

⇒ Алушы ұйықтап жатса немесе әлі толық оянбаса, төсек тақтасын қағып, жауап болмаса шамамен 3 секунд күтіп, қайта қағып оятып, сөз бастау.

⇒ Сөйлемейтін алушыға да сөйлеу.

⇒ Әрқашан оң формадағы сөйлемдермен сөйлеу.

⇒ Бірдеңе айтқаннан кейін кемінде 3 секунд күту керек.

Тиісу: алушының терісіне кең аумақпен тию.

Тұрғызу:

⇒ Күніне кемінде 20 минут әдейі тұру немесе тұрып жүруге көмектесу.

⇒ Баяу болса да қолдамай, мүмкіндігінше өз бетінше қозғалуға мүмкіндік беру.

Ⅰ бөлім: Қамқорлық және адам құқықтары