अध्याय १: दीर्घकालीन हेरचाह प्राप्तकर्ताहरूको बुझाइ

◆ बृद्धहरूको लागि क्षतिपूर्ति

आर्थिक क्षतिपूर्ति: यातायात सुविधा, पार्क, संग्रहालय आदि प्रयोग शुल्क छुट
संस्थागत क्षतिपूर्ति: राष्ट्रिय पेन्सन, राष्ट्रिय स्वास्थ्य बीमा आदि
राजनीतिक क्षतिपूर्ति: अभिभावक दिवस (मे ८), बृद्ध दिवस (अक्टोबर २) तोकेर मनाउने

अध्याय २: बृद्धावस्थाको विशेषता

◆ बृद्धावस्थाको शारीरिक विशेषता

कोशिकाको बुढ्यौली: हड्डी र मांसपेशी संकुचित भएर ढाड निहुरिने, उचाइ घट्ने, छालामुनिको बोसो घटेर सम्पूर्ण शरीर दुब्लाउने र चाउरी पर्ने, आधारभूत चयापचय दर घट्ने
प्रतिरक्षा क्षमताको कमी: लुकेका रोगहरू देखा पर्ने वा रोग लाग्दा अवस्था तीव्र रूपमा बिग्रेर मृत्यु हुन सक्ने

◆ बृद्धावस्थाको शारीरिक विशेषता

बाँकी क्षमताको कमी (दैनिक जीवन निर्वाह क्षमताको कमी): शरीरको ऊतकको बाँकी क्षमता घट्ने र अनुकूलन क्षमता कम भएर दैनिक जीवनमा कठिनाइ उत्पन्न हुन सक्ने
रिकभरी क्षमताको कमी: दीर्घकालीन रोग भएका बृद्धहरूमा अन्य जटिलता सजिलै आउन सक्ने र सानो कारणले पनि गम्भीर अवस्था पुग्न सक्ने

◆ बृद्धावस्थाको शारीरिक विशेषता

अपरिवर्तनीय प्रगति: बुढ्यौली क्रमिक रूपमा हुने प्रगतिशील प्रक्रिया हो र मानव प्रयासले बुढ्यौली रोक्न नसकिने

◆ बृद्धावस्थाको मनोवैज्ञानिक विशेषता

डिप्रेसन प्रवृत्तिको वृद्धि: निद्रा नलाग्ने, भोक नलाग्ने, तौल घट्ने जस्ता शारीरिक लक्षणहरू गुनासो गर्ने, स्मरणशक्ति घट्ने, रुचि र उत्साह हराउने अनुभव गर्ने
आन्तरिकताको वृद्धि: सामाजिक गतिविधि घट्ने, अरूसँग भेटघाट टार्ने, आन्तरिक स्वभाव
सावधानीको वृद्धि: उमेर बढ्दै जाँदा प्रश्नको जवाफ दिन हिचकिचाउने वा नदिने, कहिलेकाहीं तटस्थ रहने, आत्मविश्वास घट्ने, निर्णय वा कार्य ढिलो हुने र सबै कुरामा सतर्क
कठोरताको वृद्धि: बानीजन्य दृष्टिकोण कायम राख्ने, लचकता नहुने, परिवर्तन मन नपर्ने, चुनौतीपूर्ण काम टार्ने, नयाँ तरिकाको कामप्रति प्रतिरोध
जीवनको समीक्षाको प्रवृत्ति: दबिएको भावना मुक्त गर्ने, असफलता र निराशाप्रति शान्त हुने

परिचित वस्तुप्रतिको आसक्ति

सम्पत्ति छोड्ने प्रवृत्ति: आफू यो संसारमा आएको प्रमाण पछिल्लो पुस्तालाई छोड्न चाहने, आफूले मूल्यवान जीवन बाँचेको स्वीकार गराउन चाहने
निर्भरताको वृद्धि: भूमिका गुमाउँदा आर्थिक रूपमा निर्भर हुने

◆ बृद्धावस्थाको सामाजिक विशेषता

भूमिका गुमाउने: अवकाशले सामाजिक भूमिका गुमाउने मात्र होइन घरमा पनि मुख्य व्यक्ति र आमाको भूमिका गुमाएर मनोवैज्ञानिक रूपमा संकुचित हुने
आर्थिक गरिबी

⇒ बन्धनको कमी: बन्धन घट्ने वा हराउने

⇒ सामाजिक सम्बन्ध संकुचन: कामबाट अवकाश लिएपछि सामाजिक सम्बन्ध पनि घट्ने

तेस्रो खण्ड: परिवार सम्बन्ध परिवर्तन र बृद्ध हेरचाह

◆ परिवार सम्बन्धको परिवर्तन

अभिभावक - सन्तान सम्बन्ध: खाली घोस्ला सिन्ड्रोम- सन्तान स्वतन्त्र भएर घर छोडेपछि अभिभावकले अनुभव गर्ने दुःख, एक्लोपन र क्षतिको भावना
संशोधित विस्तारित परिवार: विवाहित सन्तान बृद्ध अभिभावकसँग नजिकै बसेर सन्तानको हेरचाह पाउने परिवार स्वरूप

※ परिवार स्वरूप समस्या आउँदा लगभग सही उत्तर संशोधित विस्तारित परिवार

◆ बृद्ध हेरचाह समाधान उपाय (आधुनिक समाजको परिवार सम्बन्ध परिवर्तन)

बृद्ध हेरचाहका लागि सार्वजनिक/निजी दुवै हेरचाह आवश्यक

⇒ सार्वजनिक: राज्य, समाजले सहयोग गर्ने उदाहरण बृद्ध कल्याण सेवा, बृद्ध दीर्घकालीन हेरचाह बीमा प्रणाली

⇒ निजी: बृद्ध स्वयं वा परिवारले हेरचाह गर्ने

राज्य नेतृत्वको बृद्ध कल्याण नीति सुदृढ: राष्ट्रिय पेन्सन, आधारभूत पेन्सन, बृद्ध दीर्घकालीन हेरचाह बीमा प्रणाली आदि ( सार्वजनिक अनुपात बढ्दै )

अध्याय ४: प्राप्तकर्ता केन्द्रित दीर्घकालीन हेरचाह

◆ दीर्घकालीन हेरचाह अभ्यासका ४ सिद्धान्त

अनुहार हेर्ने: आँखा मिलाएर २ सेकेन्डभित्र अभिवादन गर्ने वा कुरा गर्ने
बोल्ने:

⇒ प्राप्तकर्ता निदाएको वा अझै नबिउँझिएको बेला ओछ्यानको बोर्ड ढकढकाउने, जवाफ नआएमा करिब ३ सेकेन्ड पर्खेर फेरि ढकढकाएर बिउँझाएर बोल्ने

⇒ केही नबोल्ने प्राप्तकर्तालाई पनि बोल्ने

⇒ सधैं सकारात्मक वाक्यमा कुरा गर्ने

⇒ केही कुरा गरेपछि कम्तीमा ३ सेकेन्डभन्दा बढी पर्खने

सम्पर्क गर्ने: प्राप्तकर्ताको छालासँग फराकिलो क्षेत्रफलले छुनुपर्ने

उभिन लगाउने:

⇒ कम्तीमा दिनमा २० मिनेट जानाजान उभिने वा उभिएर हिँड्न मद्दत गर्ने

⇒ ढिलो भए पनि सहारा नदिई सकेसम्म आफैं चल्न दिने

भाग १: दीर्घकालीन हेरचाह र मानव अधिकार